Milieuvervuiling van velerlei aard is nog steeds aan de orde van de dag. Denk aan medicijnresten, hormoonderivaten, contrastvloeistoffen (uit de medische sector), micro- en nanoplastics en dan een grote lijst van zogenaamde nieuwe, opkomende stoffen en de zeer zorgwekkende stoffen. Afgelopen twee jaar heeft de corona-pandemie een grote hoeveelheid extra plastics opgeleverd (denk aan alle veelal eenmalig gebruikte beschermingsmiddelen). Het merendeel van de gebruikte plastics betreft een eenmalig gebruik, zoals verpakkingsmateriaal. Nanoplastics worden meer en meer gebruikt, zonder dat daar een goede regelgeving en normering voor is. Uiteindelijk komt heel veel in het milieu en in het water terecht. Maar ook olie, gas en steenkool (exploitatie en verbruik) vormen op vele plaatsen op aarde voor grote milieuvervuiling, direct en indirect. De CO2 uitstoot neemt nog jaarlijks toe, ondanks de afspraken om tot (veel) minder uitstoot te komen. Economie boven ecologie is ook na twee jaar corona blijkbaar ng steeds het adagium.

In de Verenigde Staten gaat vanaf 2014 de oliewinning in het Bakken field in North Dakota gepaard met veel milieuvervuiling; ter plaatse bij het affakkelen en onderweg door lekkages in de pijpleidingen. En dat niet alleen. Historische grond, culturele erfgoedgebieden, sacred sites van diverse indianenstammen worden met grof geweld vernietigd. En de waterkwaliteit wordt ernstig bedreigd door olieverspilling en lekkages van de pijplijnen. Vreedzaam protest wordt met groot machtsvertoon onderdrukt. Bijthonden, pepperspray, waterkannonen (ook 's winters in de vrieskou) en rubber kogels worden ingezet om het vreedzame protest te breken. Dat protest is echter massaal, (in)ternationaal en aanhoudend. Medio 2016 ontstond vanuit dat protest spontaan het lied Water is Life van Sara Thomson. Voor wie dat wil beluisteren, klik hier. Vindt daar ook meer informatie over die tweestrijd tussen wat rechtvaardig en vreedzaam is en gewetenloos en bruut is.

Drie in een

Natuur, milieu en landschap worden vaak in een adem genoemd. Er wordt min of meer gedoeld op 'environment', zoals de Engelsen dat duiden. Een goed Nederlands equivalent is er niet. Wat met natuur bedoeld wordt, is wel duidelijk: al wat leeft, van bacteriën en schimmels tot aan planten en dieren. Biodiversiteit en de achteruitgang ervan is hier aan gekoppeld. Landschap is ook wel duidelijk: de aanblik buiten, zoals wij dat zien: horizon, beplanting, grond(soort), water, lucht: dat alles in een samenhangend plaatje. Van oudsher zagen we dat vanaf ooghoogte, zo'n anderhalve meter boven maaiveld. Met vliegerfoto's, drones, vliegtuigen en satellieten is onze blik verruimd naar een hoger perspectief. De hedendaagse bouwnijverheid en infrastructurele netwerken waren enkele jaren gelden aanleiding om het begrip 'landschapspijn' te moeten invoeren. Rest het milieu. Wat is dat zoal? De bodem(kwaliteit) en grondsoort, het water en de (fysisch-chemische) waterkwaliteit, de lucht(kwaliteit); in feite de basisvoorzieningen en randvoorwaarden voor de natuur die er kan voorkomen en het landschap wat het eindplaatje ervan oplevert. 'Alles is overal, maar het milieu selecteert', is een bekende ecologische wetmatigheid. Milieukwaliteit en milieuvervuiling zijn de eerste associaties bij dit derde begrip. Opmerkelijk en zorgwekkend in deze visie is het impliciet ontbreken van Homo sapiens. Ten onrechte, en dat is meer dan zorgelijk, plaatsen wij ons al weer een paar eeuwen boven en buiten de  natuurlijke wetmatigheden.

Milieuvervuiling